Kabuk Değişimi - Bölüm-2 (Soğuklama işleminin karidesler üzerinde etkileri)

Önceki bölümde hormonların karideslerin kabuk değişiminde etkilerinden bahsetmiştik. Bu bölümde de soğuklamanın karideslerde hangi hormonları harekete geçirerek kabuk değişimini tetiklediğinden bahsedeceğiz.

Soğuklama: Yüksek miktarlarda su değişimi yapmak suretiyle akvaryumun ısı değerlerini değiştirerek karidesleri kabuk değişimine zorlama işlemidir.

Karideslerde kabuk değişimi sonrası hormonların da etkisiyle üreme gözlemlenmektedir. Peki kabuk değişimine sebep olan hormonlar nelerdir?

Endokrin mekanizmasının sıcaklığa duyarlılığı Galleria mellonella (L.) (Lepidoptera: Pyralidae) nın son larva döneminde düşük sıcaklığa bir kaç dakika maruz bırakıldığı zaman normalden daha fazla ya da ekstra bir larva dönemi için kabuk değiştirmesi sonucunda bulunmuştur (Cymborowski ve Bogus, 1976; Pipa, 1976). Bu araştırıcılar bu böcek türü ile sıcaklık düşürülmesi sonunda böceklerdeki fizyolojik problemleri anlamak için uzun bir süre çalışmışlardır. Düşük sıcaklığın Galleria mellonella larvaları üzerinde bilinen bazı etkileri şu şekilde sıralanmaktadır:

(1) Normalden daha fazla kabuk değiştirme;

(2) Larvaların kokon oluşturmadan pupa olması

(3) Çok küçük larvaların oluşması, anormal pupaların oluşması, ya da erginlerin kanatlarının normal olmayışı (Cymborowski, 1991).

 

Düşük sıcaklığın karides gelişmesindeki oluşturduğu anormallikler ise genellikle normalden fazla kabuk değişimi, gereğinden fazla büyüme ve eksik kabuk oluşumlarıdır. Karideslerde normalden fazla kabuk değiştirme soğuklamadan (cooling) dolayı değişen ecdysteroid hormonlarının miktarından etkilenebilmektedir. Gözlemlere bağlı olarak, karideslerde düşük sıcaklık uygulama stresinin karides beyninin allatotropik ve prothorasikotropik aktivitesini etkilediği belirtilmektedir. Bu yüzden beyin ve ventral sinir kordonu üzerinde etkili olan ve karides gelişmesini kontrol eden neuroendokrinin çevreden gelen uyarılardan etkilendiği belirtilmektedir.

Bu güne kadar yapılan araştırmalar gösteriyor ki karideslerde kabuk değiştirme JH, ecdyson hormonu, ve ecdysis-uyarıcı hormon tarafından kontrol edilmektedir. Bu hormonların çalışma mekanizması omurgalı hayvanlarda bulunan steroid hormonlarının çalışma mekanizmasına benzemektedir. Buradaki temel olay, hormonların hücre membranından hücre içerisine girerek hücre içerisindeki kromotinin hücre membranındaki reseptörlerle ilişkisi sonucunda buradaki spesifik genlerde transkripsiyon olayını başlatmasıdır. Son yıllarda karideslerde kabuk değiştirme sırasında bu hormonlara ek olarak bir hormonun daha görev aldığı bildirilmiştir. Eclosion hormonu olarak adlandırılan bu hormonun kabuk değiştirme esnasında karides davranışı üzerinde etkili olduğu saptanmıştır.

Karideslerde kabuk değiştirmede bu dört hormonun yanı sıra, çevre şartlarındaki değişikler de bu hormonların salgılanması üzerinde etkili olarak, normalden daha fazla kabuk değiştirme, eksik kabuk oluşumları, normalden fazla büyüme gibi durumlar ortaya çıkarabilmektedir.

 


KATEGORİLER
Son 5 Üye
Kayıt
Erolla
21.04.2018
bahadırcagatay
21.04.2018
Lepistes42
21.04.2018
TSVforever
20.04.2018
lordsoth
20.04.2018
Forumda son 5 aktif başlık
Gönderen murat nuri » 21.04.2018 13:33
FOTOĞRAF VE VİDEOLAR » Üyelerimizin Akvaryumları
Gönderen H. KAYA. Gemlik. » 17.03.2018 18:24
GENEL » Forum Kuralları ve kullanımı
Gönderen murat nuri » 16.03.2018 19:11
KARİDESLER » Sağlık ve Bakım Koşulları
Gönderen H. KAYA. Gemlik. » 10.03.2018 17:20
GENEL » Tanışma
Gönderen H. KAYA. Gemlik. » 05.03.2018 06:17
KARİDESLER » Yeni Başlayanlar
Destekçilerimiz